Semaglutide vs tirzepatide: wat de rechtstreeks vergelijkende studie SURMOUNT-5 liet zien

Semaglutide en tirzepatide zijn allebei goedgekeurd voor diabetes type 2 en gewichtsbeheersing, vooral als wekelijkse injecties (semaglutide bestaat ook als tablet). Semaglutide werkt op de receptor voor één darmhormoon, GLP-1, terwijl tirzepatide op twee werkt, GIP en GLP-1. In SURMOUNT-5, een grote rechtstreeks vergelijkende studie bij mensen met obesitas, verloren de deelnemers op tirzepatide gemiddeld meer gewicht (20,2% tegenover 13,7% na 72 weken), maar de studie was niet opgezet om effecten op hartaanvallen, beroertes of sterfgevallen te meten.^1,2,4,5,11

In één oogopslag

Hoe ze werken

Semaglutide is een aangepaste versie van GLP-1 (glucagonachtig peptide-1), een hormoon dat in de darm wordt aangemaakt, met 94% overeenkomst in sequentie (homologie) met menselijk GLP-1. Het verhoogt de afgifte van insuline en verlaagt glucagon alleen wanneer de bloedsuiker hoog is (een glucoseafhankelijk effect), vertraagt de maaglediging licht en werkt in op hersengebieden die de eetlust regelen.^1,2,10

Tirzepatide is één molecuul dat de receptoren voor zowel GLP-1 als GIP (glucoseafhankelijk insulinotroop polypeptide), een ander darmhormoon, activeert, met dezelfde glucoseafhankelijke effecten op insuline en glucagon. Volgens de bijsluiter wijzen niet-klinische studies (in het laboratorium en bij dieren) erop dat de extra werking via GIP mogelijk verder bijdraagt aan de regulatie van de voedselinname. Beide middelen binden aan albumine, een bloedeiwit, wat hun verwijdering uit het lichaam vertraagt en ze een lange halfwaardetijd geeft.^1,2,4,5,10

Goedgekeurde producten en toepassingen

• VS, semaglutide: Ozempic-injectie en Rybelsus- of Ozempic-tabletten voor diabetes type 2, met daarnaast verlaging van het hartrisico (en, voor Ozempic, van het nierrisico) bij specifieke groepen; Wegovy-injectie en -tabletten voor langdurige gewichtsbeheersing en om het risico op ernstige hart- en vaatvoorvallen te verlagen bij volwassenen met hart- en vaatziekte en obesitas of overgewicht. De Wegovy-injectie is ook goedgekeurd vanaf 12 jaar en, via versnelde goedkeuring, voor een vorm van leververvetting met littekenvorming (MASH met matige tot gevorderde fibrose).
• VS, tirzepatide: Mounjaro voor diabetes type 2 (volwassenen en kinderen van 10 jaar en ouder) en om het risico op ernstige hart- en vaatvoorvallen te verlagen bij volwassenen met diabetes type 2 en een hoog risico; Zepbound voor langdurige gewichtsbeheersing en voor matige tot ernstige obstructieve slaapapneu bij volwassenen met obesitas.
• EU, semaglutide: Ozempic en Rybelsus voor diabetes type 2; Wegovy voor gewichtsbeheersing bij volwassenen (injectie of tabletten) en adolescenten van 12 jaar en ouder (injectie). De hartresultaten staan in de productinformatie, niet als aparte toepassing.
• EU, tirzepatide: één merk, Mounjaro, voor diabetes type 2 (vanaf 10 jaar) en gewichtsbeheersing bij volwassenen, met resultaten bij slaapapneu en hartfalen in de productinformatie in plaats van als aparte toepassingen.^{1,2,3,4,5,6,7,8,9}

SURMOUNT-5: de grote rechtstreeks vergelijkende studie

SURMOUNT-5 (New England Journal of Medicine, 2025) wees 751 volwassenen met obesitas, of met overgewicht en een gewichtsgerelateerde aandoening, en zonder diabetes willekeurig toe aan wekelijkse injecties met tirzepatide of semaglutide gedurende 72 weken, elk in de hoogste dosis die de persoon verdroeg. De studie was open-label, wat betekent dat deelnemers en artsen wisten welk middel werd gegeven, en werd gefinancierd door Eli Lilly, de fabrikant van tirzepatide.^11,18

Gemiddeld daalde het lichaamsgewicht met 20,2% met tirzepatide en met 13,7% met semaglutide, en de middelomtrek met 18,4 cm tegenover 13,0 cm. Meer mensen op tirzepatide haalden elke mijlpaal voor gewichtsverlies: 81,6% tegenover 60,5% verloor ten minste 10% van hun lichaamsgewicht, en 31,6% tegenover 16,1% verloor ten minste 25%.^11,18

Bijwerkingen waren in beide groepen grotendeels maag-darmklachten, licht tot matig, en traden vooral op terwijl de dosis werd verhoogd. Lilly meldde dat 6,1% van de mensen op tirzepatide en 8,0% op semaglutide stopte met de behandeling wegens bijwerkingen, maar merkte op dat de studie niet was opgezet (niet de statistische power had) om veiligheid en verdraagbaarheid te vergelijken.^11,18

Bij diabetes type 2 vond een eerdere open-labelstudie die door Lilly werd gefinancierd, SURPASS-2 (1.879 patiënten, 40 weken), dat tirzepatide het HbA1c (een maat voor de gemiddelde bloedsuiker) meer verlaagde dan semaglutide, met 2,01 tot 2,30 procentpunt over drie doses tegenover 1,86, en tot meer gewichtsverlies leidde.¹²

Hartuitkomsten

Voor semaglutide is er een placebogecontroleerde hartstudie bij mensen zonder diabetes. SELECT (New England Journal of Medicine, 2023) nam 17.604 volwassenen van 45 jaar of ouder op met vastgestelde hart- en vaatziekte en overgewicht of obesitas. Tijdens een gemiddelde follow-up van 39,8 maanden trad cardiovasculaire sterfte, een niet-fataal hartinfarct of een niet-fatale beroerte op bij 6,5% op semaglutide tegenover 8,0% op placebo (hazardratio 0,80, een 20% lager risico). Door bijwerkingen stopte 16,6% op semaglutide en 8,2% op placebo definitief. Deze studie ondersteunt de Amerikaanse indicatie van Wegovy voor verlaging van het hartrisico.^13,1

De hartstudie van tirzepatide, SURPASS-CVOT (New England Journal of Medicine, 2025), had geen placebogroep. Ze vergeleek tirzepatide met dulaglutide, een ander GLP-1-middel waarvan al was aangetoond dat het hart- en vaatvoorvallen vermindert, bij 13.299 volwassenen met diabetes type 2 en atherosclerotische hart- en vaatziekte (ziekte van hart of slagaders door plaque), die gedurende een mediaan van ongeveer vier jaar werden gevolgd. Dezelfde gecombineerde uitkomst trad op bij 12,2% op tirzepatide en 13,1% op dulaglutide (hazardratio 0,92, 95,3%-betrouwbaarheidsinterval 0,83 tot 1,01). Daarmee werd het doel gehaald om niet slechter te zijn (non-inferieur), maar superioriteit ten opzichte van dulaglutide werd niet aangetoond.^14,5

De Amerikaanse bijsluiter van Mounjaro vermeldt nu verlaging van het risico op ernstige hart- en vaatvoorvallen bij volwassenen met diabetes type 2 en een hoog risico. In de EU aanvaardde het EMA dat tirzepatide dit risico verlaagt bij mensen met diabetes type 2 en hart- en vaatziekte, maar besloot het dat een aparte indicatie niet nodig was omdat deze patiënten al onder de diabetesindicatie vallen, en voegde het de gegevens in plaats daarvan toe aan de productinformatie.^5,10

Geen enkele studie heeft een rechtstreekse vergelijking van de twee middelen op hartuitkomsten gerapporteerd. SELECT en SURPASS-CVOT verschillen in wie er deelnam (geen diabetes tegenover diabetes type 2) en in de vergelijking (placebo tegenover een actief middel), dus hun resultaten zijn niet direct vergelijkbaar. Een placebogecontroleerde studie naar het effect van tirzepatide op ziekte en sterfte bij volwassenen met obesitas, SURMOUNT-MMO (15.374 deelnemers), loopt nog, met een geschatte afronding in oktober 2027.^13,14,15

Bijwerkingen en waarschuwingen

De meest voorkomende bijwerkingen in beide Amerikaanse bijsluiters voor gewichtsbeheersing betreffen de spijsvertering: misselijkheid, diarree, braken, verstopping, buikpijn en indigestie (dyspepsie). Beide vermelden ook vermoeidheid, boeren, zure reflux en haaruitval. De bijsluiters delen dezelfde belangrijkste waarschuwingen:^1,4

• Waarschuwing in kader: beide veroorzaakten C-celtumoren van de schildklier bij knaagdieren, en het is onbekend of ze dat bij mensen doen. Geen van beide mag worden gebruikt door mensen bij wie zelf of in de familie medullaire schildklierkanker is voorgekomen, of door mensen met multipele endocriene neoplasie type 2 (MEN 2).
• Acute pancreatitis en acute galblaasaandoeningen.
• Acuut nierletsel door vochtverlies (volumedepletie) en ernstige maag-darmreacties.
• Ernstige allergische reacties (overgevoeligheid) en lage bloedsuiker (hypoglykemie), vooral in combinatie met insuline of sulfonylureumderivaten (middelen die de alvleesklier insuline laten afgeven).
• Verergering van diabetische oogziekte (retinopathie) bij mensen met diabetes type 2, en het inademen van maaginhoud (pulmonale aspiratie) tijdens algehele narcose of diepe sedatie.
• De bijsluiter van Wegovy bevat daarnaast een aparte waarschuwing voor een verhoogde hartslag.^1,4,5

In de EU heeft het EMA NAION, een verminderde doorbloeding van de oogzenuw die tot verlies van het gezichtsvermogen kan leiden, opgenomen als zeer zeldzame bijwerking van semaglutide (tot 1 op de 10.000 mensen). Wie tijdens gebruik van semaglutide plotseling zicht verliest of snel slechter gaat zien, moet onmiddellijk contact opnemen met een arts.¹⁷

Wat SURMOUNT-5 ons niet vertelt

• Of een van beide middelen hartaanvallen, beroertes of sterfgevallen beter voorkomt: de belangrijkste uitkomsten waren gewicht en middelomtrek over 72 weken.
• Hoe de middelen zich tot elkaar verhouden bij mensen met diabetes type 2, die niet werden opgenomen.
• Welk middel veiliger is of beter wordt verdragen: de studie had niet de statistische power om de veiligheid te vergelijken.
• Hoe tirzepatide zich verhoudt tot de semaglutide-injectie met hogere dosis (Wegovy HD) die de FDA in maart 2026 goedkeurde, of tot semaglutidetabletten. Beide armen gebruikten wekelijkse injecties.
• Hoe een individuele persoon zal reageren. Dit zijn gemiddelden met veel overlap: 60,5% van de mensen op semaglutide verloor ten minste 10% van hun gewicht, terwijl 18,4% van de mensen op tirzepatide dat niet deed.
• Hoe goed de resultaten naar andere situaties te vertalen zijn: de studie was open-label, gesponsord door de fabrikant van tirzepatide en alleen uitgevoerd in de VS en Puerto Rico.^11,16,18